Komunikujący się z ptakami ludzie wykształcili różne „dialekty”
12 lutego 2026, 17:04Ludzie w północnym Mozambiku wykształcili regionalne „dialekty” do komunikowania się z... ptakami. Badania, przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu w Kapsztadzie pokazują, w jak niezwykły sposób mogą różnicować się ludzkie języki. A komunikacja pomiędzy miejscową ludnością, a miodowodami dużymi (Indicator indicator), to jeden z niewielu znanych przykładów dwustronnej komunikacji pomiędzy człowiekiem a dzikimi zwierzętami.
Zagadka metanu. Dlaczego w czasie pandemii jego poziom w atmosferze gwałtownie wzrósł?
12 lutego 2026, 12:14Metan to bardzo silny gaz cieplarniany. Pomimo tego, że utrzymuje się w atmosferze ok. 10 lat, to jego cząsteczka ma nawet 30-krotnie większy potencja ogrzewania Ziemi niż cząsteczka CO2 w perspektywie 100 lat. Nic dziwnego, że jest przedmiotem zainteresowania ze strony naukowców. Ci zaś odnotowali coś niezwykłego. W latach 2020–2022, gdy trwała pandemia COVID-19 i w wyniku ograniczenia ludzkiej aktywności w atmosferze było mnie zanieczyszczeń takich jak np. dwutlenek azotu, ilość metanu zaczęła rosnąć w rekordowo szybkim tempie, osiągając najwyższe stężenie na poziomie 16,2 ppb, aż spadła do 8,6 ppb w 2023 roku.
Odnaleziono jedyne znane zdjęcie R. C. Carringtona
12 lutego 2026, 08:10Poniżej niedawno odnalezione jedyne znane zdjęcie Richarda C. Carringtona, tego od słynnej Burzy Carringtona. Poznajcie fascynującą historię jego odnalezienia.
Już 2-miesięczne niemowlęta potrafią rozpoznawać i kategoryzować przedmioty
5 lutego 2026, 09:52Według badaczy z Trinity College Dublin już 2-miesięczne dzieci są zdolne do kategoryzowania obiektów. Podczas badań niemowląt naukowcy wykorzystali obrazowanie mózgu oraz modele sztucznej inteligencji i wykazali, że potrafią one rozróżniać i grupować przedmioty znacznie wcześniej niż sądzono. Odkrycie to wzbogaca naszą wiedzą o tym, jak myślą i jak uczą się ludzie od pierwszych miesięcy życia.
Dzięki samochodom elektrycznym poprawia się jakość powietrza w okolicy
26 stycznia 2026, 11:55Dzięki wykorzystaniu danych satelitarnych naukowcy z Keck School of Medicine Uniwersytetu Południowej Kalifornii jako pierwsi wykazali, że samochody elektryczne przyczyniają się do statystycznie istotnej poprawy jakości powietrza w okolicy. Naukowcy, którzy przeanalizowali dane z Kalifornii z lat 2019–2023 wykazali, że na każde 200 samochodów elektrycznych używanych zamiast spalinowych, ilość ditlenku azotu w powietrzu w okolicy spada o 1,1%.
Rzymski podbój Brytanii pogorszył stan zdrowia ludności. Ale tylko w miastach
23 stycznia 2026, 11:11Analiza szkieletów z Anglii z czasów rzymskich i sprzed nich dowodzi, że w czasach gdy Brytania była rzymska prowincją, zdrowie ludności uległo pogorszeniu, ale jedynie w miastach. To sugeruje, że ludzie na wsiach zachowali swój tradycyjny styl życia, a mieszkańcy miast odczuli długoterminowe negatywne skutki zmiany stylu życia. Brytania znajdowała się pod władzą Rzymu w latach 43–410. W tym czasie doszło do powstania i rozwoju wielu miast. Co, jak się okazuje, miało to negatywny wpływ na ich mieszkańców.
W Wielkiej Brytanii znaleziono jedno z najstarszych narzędzi z kości słonia. Służyło do retuszu
22 stycznia 2026, 17:06Podczas wykopalisk z Boxgrove w West Sussex archeolodzy trafili na jedno z najstarszych narzędzi z kości słonia. Pochodzi ono sprzed 480 000 lat jest o ponad 30 000 lat starsze niż jakiekolwiek podobne narzędzie znane z terenu Europy. Było wykorzystywane przez przedstawicieli kultury aszelskiej do retuszowania pięściaków i innych kamiennych narzędzi w celu nadania im ostrości. Wraz z nim znaleziono kamienne narzędzia służące do dzielenia mięsa upolowanych zwierząt.
Nowe możliwości biotechnologii: białka korzystające z mechaniki kwantowej
21 stycznia 2026, 15:54Naukowcy z Wydziału Nauk Inżynieryjnych University of Oxford jako pierwsi wykazali, że możliwe jest zaprojektowanie białek wewnątrz których zostają przeprowadzone procesy z dziedziny mechaniki kwantowej. Odkrycie to otwiera drogę rozwoju biotechnologii wykorzystującej zjawiska kwantowe. Naukowcy z Oksfordu stworzyli nową klasę molekuł, które nazwali magnetoczułymi białkami fluorescencyjnymi (MFPs, magneto-sensitive fluorescent proteins). Białka te, poddane oddziaływaniu światła o odpowiedniej długości fali, wchodzą w interakcje z polami magnetycznymi i falami radiowymi, a w ich wnętrzu zachodzą procesy z dziedziny mechaniki kwantowej.
Weronika – krowa, która używa narzędzi
20 stycznia 2026, 15:08m lepiej nauka poznaje zwierzęta, tym częściej okazuje się, że kolejne gatunki posiadają zdolności, których ludzie tradycyjnie im odmawiają. Naukowcy z Uniwersytetu Wiedeńskiego opisali krowę, która używa narzędzi. Przypadek Weroniki, bo tak ma na imię przedstawicielka rasy Swiss Brown, pokazuje, że o zdolnościach zwierząt, które ludzie udomowili tysiące lat temu wiemy mniej, niż o możliwościach dzikich zwierząt jak szympansy, kruki czy delfiny.
W żołądku wilka znaleziono cały genom nosorożca włochatego. Gatunek nie wyginął przez ludzi?
16 stycznia 2026, 09:33Naukowcy z Centrum Paleogenetyki Uniwersytetu w Sztokholmie dokonali czegoś niezwykłego. Zsekwencjonowali cały genom nosorożca włochatego, korzystając przy tym ze szczątków tego zwierzęcia znalezionych... w żołądku szczenięcia wilka sprzed 14 400 lat. Dokonanie to jest tym bardziej cenne, że okres, w którym wilk pożywiał się na nosorożcu jest czas, w którym nosorożce zaczęły wymierać. Badania wykazały, że gatunek ten pozostawał zdrowy pod względem genetycznym, a to może wskazywać, że nosorożce włochate wyginęły raczej w wyniku nagłego załamania się populacji, niż z powodu stopniowego jej zmniejszania.
